Σκλήρυνση κατά Πλάκας & Απομυελινωτικές Νόσοι

 

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (MS) είναι μια από τις πιο κοινές νευρολογικές διαταραχές που προσβάλει κυρίως νέους ανθρώπους, ενώ παρουσιάζεται συχνότερα στις γυναίκες. Πρόκειται για μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή με υποτροπιάζοντα επεισόδια απομυελίνωσης, δηλαδή καταστροφής της μυελίνης των νευρικών ινών, με αποτέλεσμα τη δημιουργία πολλών μικρών πλακών.

 

 

 

Η νόσος πρωτοεμφανίζεται κυρίως στην ηλικία των 20-40 ετών. Οι γυναίκες έχουν 3:2 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν τη νόσο και κατά μέσο όρο σε μικρότερη ηλικία από τους άνδρες.

 

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα της ασθένειας διαφέρουν ανάλογα με το μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος που επηρεάζεται. Έχει αναφερθεί από την βιβλιογραφία ότι ορισμένα συμπτώματα εμφανίζονται στα πλαίσια μιας ώσης, ενώ άλλα ακολουθούν προοδευτικά επιδεινούμενη πορεία.

Τι είναι η ώση; Κάθε ώση οφείλεται στην εμφάνιση μιας νέας απομυελινωτικής εστίας ή στην επανενεργοποίηση μιας παλαιότερης. Προκειμένου ένα σύμπτωμα να αποδοθεί σε ώση της MS, θα πρέπει:

• Να έχει διάρκεια τουλάχιστον 24 ωρών συνεχόμενα
• Να μην εμφανίζεται κατά τη διάρκεια πυρετού ή λοίμωξης

 

Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

  • Οπτική νευρίτιδα: οφείλεται στην ανάπτυξη φλεγμονής σε ένα από τα οπτικά νεύρα. Αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα της νόσου και στο 20%-25% των περιπτώσεων και αντιμετωπίζεται με ενδοφλέβια χορήγηση γλυκοκορτικοειδών (κορτιζόνης). Εκδηλώνεται με θάμβος όρασης από την πλευρά του προσβεβλημένου οφθαλμού, έκπτωση της οπτικής οξύτητας και πόνο κατά τις οφθαλμικές κινήσεις. Η χρωματική αντίληψη επηρεάζεται συχνά, με αποτέλεσμα τα χρώματα -ειδικά το κόκκινο- να γίνονται αντιληπτά ως «ξεπλυμένα».

 

 

  • Διπλωπία: αναφέρεται στην αντίληψη διπλών ειδώλων.

 

  • Κινητικά Συμπτώματα: είναι συχνότερα στα προχωρημένα στάδια. Μπορεί να είναι αποτέλεσμα αλλοιώσεων σε πολλά διαφορετικά σημεία του νευρικού συστήματος.
  • Μούδιασμα ή η αδυναμία σε ένα ή περισσότερα άκρα του σώματος
  • Μυϊκοί σπασμοί
  • Δυσκολία στην κίνηση και αστάθεια κατά το βάδισμα
  • Σπαστικότητα είναι μια μορφή μυϊκής υπερτονίας
  • Τρόμος και αταξία.

 

  • Κόπωση: Το αίσθημα κόπωσης αποτελεί ένα από τα συχνότερα συμπτώματα της MS. Παρατηρείται περίπου στο 80% των πασχόντων.

 

  • Νοητικά Συμπτώματα:
  • Διαταραχές της μνήμης
  • Μειωμένη ικανότητα διατήρησης της προσοχής και της συγκέντρωσης
  • Επιβράδυνση της ταχύτητας επεξεργασίας των πληροφοριών
  • Δυσκολίες στον προγραμματισμό, στην επίλυση προβλημάτων και στη λήψη αποφάσεων
  • Κατάθλιψη
  • Δυσκολία στην κατάποση
  • Ακράτεια
  • Απώλεια ακοής
  • Μειωμένη όρεξη για σεξουαλική δραστηριότητα.

 

  • Μυελίτιδα: είναι το νευρολογικό σύνδρομο που οφείλεται στην ανάπτυξη φλεγμονής σε ένα τμήμα του νωτιαίου μυελού.

    Εκδηλώνεται με:

  • Εστιακή αδυναμία σε ένα ή περισσότερα άκρα
  • Αισθητικά συμπτώματα (μούδιασμα, βελόνιασμα, κάψιμο, πόνο) στα άκρα
  • Διαταραχές της αισθητικότητας
  • Διαταραχή της λειτουργίας των σφιγκτήρων (επιτακτικές, συχνές ουρήσεις , ακράτεια ούρων ή δυσκοιλιότητα).

 

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Απαιτεί το συνδυασμό κλινικών και εργαστηριακών δεδομένων

• Μαγνητική Τομογραφία εγκεφάλου-νωτιαίου μυελού

• Μελέτη του εγκεφαλονωτιαίου υγρού καθώς και τα προκλητά δυναμικά.

 

 

ΜΟΡΦΕΣ MS

  • Υποτροπιάζουσα ή Διαλείπουσα μορφή: Αποτελεί την πιο συχνή μορφή της νόσου. Κάποια τυπικά συμπτώματα, είναι μείωση της όρασης ή διπλωπία, πόνος στο μάτι και αίσθηση μουδιάσματος στα κάτω άκρα με παράλληλες διαταραχές στο ουροποιητικό σύστημα.
  • Προϊούσα Υποτροπιάζουσα (μεμονωμένο κλινικό σύνδρομο): Σε αυτή την μορφή ο ασθενής εμφανίζει τα τυπικά συμπτώματα της νόσου. Οι ασθενείς με προϊούσα υποτροπιάζουσα σκλήρυνση δεν ξεπερνούν το 5%.
  • Δευτεροπαθώς Προϊούσα Μορφή: Αφορά σε ασθενείς με ήδη υπάρχουσα υποτροπιάζουσα MS που με τα χρόνια επιδεινώνεται η νευρολογική τους εικόνα.
  • Πρωτοπαθώς Προϊούσα Μορφή: Αφορά περίπου στο 15% των περιστατικών. Εμφανίζει μια συνεχόμενη και αργή επιδείνωση των συμπτωμάτων, χωρίς την εμφάνιση εξάρσεων. Τα συχνότερα συμπτώματα αφορούν αδυναμία και δυσκαμψία στα πόδια.

 

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Ο ρόλος του Ιατρού Αποκατάστασης (Φυσιατρού) στην αποκατάστασης των ασθενών με MS είναι κομβικός. Οι ασθενείς με MS, μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά από ένα εντατικό πρόγραμμα αποκατάστασης με βάση την φυσικοθεραπεία, την υδροθεραπεία, την εργοθεραπεία, την λογοθεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη.

Ο Ιατρός Αποκατάστασης θα αξιολογήσει και θα εκπαιδεύσει τον ασθενή σε κατάλληλα προγράμματα άσκησης για τη μείωση της σπαστικότητας, για την διατήρηση του εύρους κίνησης των μελών, την διαχείριση των ορθοκυστικών διαταραχών, καθώς και για την ενίσχυση των μυών και τη βελτίωση του συντονισμού και των διαταραχών της ομιλίας.

Το πρόγραμμα αποκατάστασης έχει ως στόχο την βελτίωση της λειτουργικότητας για τις καθημερινές δραστηριότητες, αυτή που χάθηκε εξ αιτίας της εκδήλωσης της νόσου, καθώς και τη βελτίωση της βάδισης, της ισορροπίας και της ευελιξίας, την αύξηση της αερόβιας ικανότητας.

 

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ 

Με τη έγκυρή παρέμβαση του φυσικοθεραπευτή μπορεί να περιοριστεί η εξέλιξη των συμπτωμάτων, να διατηρηθεί η φυσική κατάσταση του ασθενούς ως έχει ή και να βελτιωθεί. Επίσης, να καθυστερήσει ή και να ανασταλεί η ανάπτυξη δευτερευουσών επιπλοκών.

Φυσικοθεραπευτής και ασθενής θα πρέπει να συζητήσουν και να θέσουν μαζί ρεαλιστικούς στόχους, βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους. Μπορεί να επιτευχθεί:

• Βελτίωση της ισορροπίας και των δυσκολιών βάδισης
• Μείωση μυϊκού σπασμού, πόνου και δυσκαμψίας
• Αύξηση της αντοχής
• Διατήρηση καλού μυϊκού τόνου
Επανεκπαίδευση της βάδισης
• Αύξηση των επιπέδων ενέργειας και της διάθεσης
• Μείωση του κινδύνου πτώσης
• Μείωση των προβλημάτων ουροδόχου κύστεως και εντέρων
• Συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες (κολύμπι, ιππασία, Clinical Pilates κλπ.).

 

 

Ειδικά η άσκηση αντοχής (καρδιοαναπνευστική) σε χαμηλή έως μέτρια ένταση είναι καλά ανεκτή στους ανθρώπους με MS, μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και βοηθά στη διατήρηση υψηλού επιπέδου λειτουργικότητας στο χρόνο.

Η ήπια μορφή άσκησης (διατάσεις, ασκήσεις με αντίσταση, βάδιση – ισορροπίας, αεροβικές ασκήσεις, υδροθεραπεία), ανάλογα με την σπαστικότητα του κάθε ασθενή τον βοηθάει να αισθάνεται άνετα, να χαλαρώνει και να νιώθει ενταγμένος στο κοινωνικό σύνολο.

Σε όλα τα παραπάνω λειτουργεί υποβοηθητικά και η τεχνολογία αιχμής του Attica Κέντρο Αποθεραπείας & Αποκατάστασης, με τα εξής μηχανήματα:

Μηχανικός Ορθοστάτης Thera Trainer, για δυναμική άσκηση και ισορροπία

Balance Toutor Διάδρομος Ανάλυσης Βάδισης, διάδρομος που μπορεί να κινηθεί μπρος, πίσω και πλάγια , δημιουργώντας διαταραχές της στάσης που μιμούνται μια πτώση.

 

ΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπευτική άσκηση στο νερό αποτελεί μια πρωτοποριακή και ευχάριστη προσέγγιση στον τομέα της αποκατάστασης. Η άσκηση μέσα στο νερό γίνεται χωρίς τη δράση της βαρύτητας έτσι διευκολύνει τις ελλειμματικές κινήσεις, μειώνει τον κίνδυνο των τραυματισμών, βοηθά στη διατήρηση και αύξηση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων.

Η αντίσταση του νερού βοηθά στην ενδυνάμωση και στην αντοχή των μυών. Η άσκηση μέσα στο νερό πετυχαίνει τη διευκόλυνση του συντονισμού και της αρμονίας της κίνησης, μειώνει τον πόνο (αναλγητική δράση). Παρέχει γενική χαλάρωση και ευεξία και προάγει τη χαλάρωση μυών που βρίσκονται σε σύσπαση.

 

ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Πρωταρχικός στόχος της εργοθεραπείας είναι να επιτρέψει στους ανθρώπους να συμμετέχουν στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής (ντύσιμο, ατομική φροντίδα, φαγητό, μπάνιο, οδήγηση, κ.α.). Περιλαμβάνει τη λειτουργική αποκατάσταση των άνω άκρων, ασκήσεις για τον έλεγχο του τρόμου, της μυϊκής αδυναμίας, εργονομική διευθέτηση περιβάλλοντος (σπίτι, εργασία) και τέλος, την εκπαίδευση των φροντιστών.

 

 

ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Στόχος τις λογοθεραπείας είναι να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των δυσκολιών της επικοινωνίας και κατάποσης. Περιλαμβάνει επανεκπαίδευση λόγου – επικοινωνίας, κατάποσης και εκπαίδευση των φροντιστών.

 

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των γνωσιακών διαταραχών. Γίνεται από ειδικευμένους Νευροψυχολόγους.

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΥΣΤΗΣ

Περιλαμβάνει ουροδυναμικό έλεγχο, τακτικό έλεγχο και παρακολούθηση ουροποιητικού συστήματος και νεφρικής λειτουργίας, φαρμακευτική αγωγή, εκπαίδευση σε πρόγραμμα με διαλείποντες αυτοκαθετηριασμούς. Εκπαίδευση σε σωστό τρόπο και περιεχόμενο διατροφής, εκπαίδευση σε πρόγραμμα τακτικής κένωσης του εντέρου.

 

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Περιλαμβάνει τη χρήση βοηθημάτων καθημερινής ζωής (Ορθωτικών/ Βοηθημάτων Μετακίνησης και Μεταφοράς). Υπάρχει μεγάλη πρόοδο στην τεχνολογική εξέλιξη και είναι προς όφελος στους ασθενείς με MS.